راه‌اندازی DHCP در ویندوز سرور و رزرو IP

محیط آموزش Windows Server 2025 Standard با Desktop Experience است. دامین ad.example.com و DNS روی DC1 با IP برابر 192.168.50.10 از قبل آماده‌اند. DHCP روی سرور جداگانهٔ DHCP1، عضو همین دامین، با IP ثابت 192.168.50.20/24 و DNS برابر .10 نصب می‌شود. کلاینت Windows 11 Pro و هر دو سرور در یک زیرشبکهٔ آزمایشی هستند. ساخت دامین در آموزش اکتیودایرکتوری و تنظیم نام‌ها در آموزش DNS داخلی آمده است.

در این آزمایش هیچ DHCP فعال دیگری وجود ندارد. پیش از اجرای همین مراحل روی شبکهٔ واقعی، سرویس DHCP مودم، روتر، سرور و شبکهٔ مجازی را بررسی کنید. ایجاد سرور دوم بدون طراحی مشترک Leaseها می‌تواند به کاربران تنظیمات ناسازگار بدهد. Authorize در AD جای کنترل تمام DHCPهای شبکه را نمی‌گیرد و جلوی پاسخ‌گویی هر مودم یا تجهیز غیرعضو دامین را نمی‌بندد.

نام و IP ثابت DHCP1 را پیش از نصب نهایی کنید، عضویت آن در دامین و حل نام کنترلر را بررسی کنید. نصب نقش به دسترسی مدیر سرور نیاز دارد؛ مجاز کردن سرویس در AD نیز مجوز مربوط به همان عملیات را می‌خواهد. در آزمایش تازه می‌توان این مرحله را با حساب مجاز Enterprise Admin انجام داد؛ حساب روزمرهٔ مدیریت Leaseها نباید به همین دلیل دسترسی گسترده بگیرد.

روی DHCP1، PowerShell را با دسترسی مدیریتی باز کنید و نقش و ابزارهای مدیریت را نصب کنید. فرمان‌های زیر برای سرور تازهٔ همین آزمایش‌اند. Restart سرویس روی سروری که به کاربران واقعی Lease می‌دهد باید با زمان تغییر هماهنگ شود.

Install-WindowsFeature DHCP -IncludeManagementTools
netsh dhcp add securitygroups
Restart-Service dhcpserver

بعد از موفقیت هر مرحله، با حساب دارای مجوز Authorization، سرور را در Active Directory مجاز کنید. نام کامل باید به IP همین سرور اشاره کند. خروجی خطادار را با اجرای کورکورانهٔ مرحلهٔ بعد نادیده نگیرید.

Add-DhcpServerInDC -DnsName "DHCP1.ad.example.com" -IPAddress 192.168.50.20
Get-DhcpServerInDC

در Tools → DHCP، سرور را باز و وضعیت را Refresh کنید. حضور نام درست در فهرست مجاز، فقط Authorization را تأیید می‌کند؛ Scope فعال، ظرفیت آزاد، سرویس در حال اجرا و مسیر دریافت پیام کلاینت هنوز جداگانه لازم‌اند. اگر Access denied دیدید، مجوز حساب عملیات را بررسی کنید؛ غیرفعال کردن کنترل Authorization راه رفع آن نیست.

IPهای ثابت DC1 برابر .10، DHCP1 برابر .20 و میزبان نمونهٔ DNS برابر .30 بیرون از Range هستند؛ لازم نیست آن‌ها را داخل همین Scope به Exclusion اضافه کنید. IP دستی موقت کلاینت برابر .50 نیز بیرون محدوده است و در مرحلهٔ آزمایش با دریافت خودکار جایگزین می‌شود. Scope، Exclusion و Reservation سه کاربرد جدا دارند؛ شرح مفهومی آن‌ها در DHCP چیست؟ آمده است.

در کنسول DHCP، زیر نام DHCP1 روی IPv4 راست‌کلیک کنید و New Scope را باز کنید. نام را LAB-Clients بگذارید. ابتدا و انتهای محدوده، ماسک، Exclusion و Lease Duration را مطابق جدول وارد کنید. سپس تنظیم DHCP Options را انتخاب کنید.

• در Router یا Option 003 فقط IP روتر واقعی همین زیرشبکه را وارد کنید. در نمونهٔ جدا و بدون روتر، فهرست خالی می‌ماند. IP کنترلر دامین صرفاً به دلیل کنترلر بودن Gateway نیست.
• در Domain Name and DNS Servers، دامنهٔ والد را ad.example.com و DNS را 192.168.50.10 قرار دهید. این دو به‌ترتیب Option 015 و Option 006 را تأمین می‌کنند. DNS عمومی را در کنار DNS دامین اضافه نکنید.
• اگر WINS واقعی و نیاز مشخصی ندارید، مرحلهٔ WINS را بدون افزودن سرور تمام کنید.
• در پرسش پایانی، فعال‌سازی را به بعد موکول کنید. Scope غیرفعال را باز کنید و Address Pool و Scope Options را دوباره با جدول تطبیق دهید؛ به تنظیمات ارث‌رسیده از سطح Server نیز توجه کنید.

توزیع آدرس DNS با Option 006، معادل ساخته شدن رکورد کلاینت در DNS نیست. ثبت و پاک‌سازی پویا، مالکیت رکورد و در صورت انجام به‌روزرسانی از طرف DHCP، اعتبارنامهٔ مناسب باید جداگانه طراحی شود. برای عبور از خطا، ناحیهٔ AD را به به‌روزرسانی ناامن باز نکنید.

روی کلاینت، با ipconfig /all رابطی را پیدا کنید که واقعاً به شبکهٔ آزمایش وصل است. Physical Address همان رابط را برای رزرو بردارید؛ MAC وای‌فای و Ethernet یک دستگاه یکسان نیستند. اگر رابط وای‌فای از MAC تصادفی استفاده می‌کند، شناسهٔ آن برای این شبکه باید پایدار و با رزرو هماهنگ باشد.

در Scope، روی Reservations راست‌کلیک کنید و New Reservation را بزنید. نام LAB-PC، آدرس 192.168.50.150 و MAC واقعی رابط را وارد کنید و نوع پشتیبانی DHCP را انتخاب کنید. .150 باید داخل Range تعریف‌شده باشد؛ صرف قرار داشتن آدرس در همان Subnet کافی نیست. پیش از رزرو، مطمئن شوید دستگاه دیگری آن IP را دستی یا از Lease قبلی استفاده نمی‌کند.

برای کلاینتی که از همین Scope یک Lease درست و شناسایی‌شده دارد، Add to Reservation روی همان Lease نیز مسیر دیگری است. در هر دو حالت، نام نمایشی رزرو تعیین‌کننده نیست؛ تطبیق شناسهٔ کلاینت اهمیت دارد. رزرو آدرس را ثابت تخصیص می‌دهد ولی کلاینت همچنان باید روی دریافت خودکار IP باشد؛ IP دستی، درخواست رزرو به DHCP نمی‌فرستد.

پس از کنترل نبودن DHCP متداخل، محدوده، گزینه‌ها و رزرو، روی همین Scope گزینهٔ Activate را بزنید. روی کلاینت آزمایشی، تنظیم IPv4 و DNS را به دریافت خودکار تغییر دهید. این تغییر را از کنسول محلی انجام دهید؛ تغییر IP می‌تواند اتصال ریموت همان کلاینت را قطع کند.

ipconfig /all
ipconfig /release "Ethernet"
ipconfig /renew "Ethernet"
ipconfig /all

Release آدرس جاری رابط DHCP را آزاد و ارتباط آن را قطع می‌کند؛ این فرمان را روی کارت شبکهٔ ثابت سرور اجرا نکنید و برای همهٔ کاربران شبکه تکرار نکنید. اگر کلاینت پس از تغییر به حالت خودکار، Lease موردنظر را گرفته است، آزادسازی دوباره لازم نیست.

این جدول خروجی واقعی اجراشده نیست. مقادیر محیط خود را در خروجی کلاینت و Address Leases سرور تطبیق دهید. سپس نام DC1.ad.example.com را از کلاینت حل کنید و اگر عضو دامین است، ارتباط موردنیاز آن را بررسی کنید. دریافت IP درست به‌تنهایی دسترسی به اینترنت، صحت رکوردهای DNS یا سلامت همهٔ برنامه‌ها را تضمین نمی‌کند.

برای بررسی نشانه‌های تداخل آدرس، از راهنمای تداخل IP استفاده کنید. خطا را با خاموش کردن کلی فایروال یا اجرای Release روی همهٔ دستگاه‌ها پنهان نکنید.

نام و IP سرور مجاز، Range، Exclusion، Lease Duration، گزینه‌های مؤثر، رزروها و نتیجهٔ دریافت Lease یک کلاینت عادی و کلاینت رزروشده را ثبت کنید. در آزمون کلاینت عادی، IP باید از بخش آزاد Range و خارج از Exclusion و رزروهای دیگر انتخاب شود. این سناریو Failover، انتقال DHCP قبلی یا طراحی چند VLAN را اجرا نمی‌کند.

اگر لازم شد واگذاری تازه را متوقف کنید، Scope تازه را غیرفعال کنید؛ Leaseهای قبلی فوراً از کارت شبکهٔ کلاینت‌ها حذف نمی‌شوند. بازگرداندن DHCP قبلی باید با وضعیت Leaseها و محدودهٔ آدرس هماهنگ شود تا دو دستگاه یک IP نگیرند. برای شبکهٔ فعال، پیکربندی شبکه می‌تواند آدرس‌دهی، DHCP موجود و مسیرهای ارتباطی را در یک تغییر هماهنگ بررسی کند.