آموزش DHCP Server و رزرو IP در میکروتیک

مبنای مستندات این صفحه RouterOS 7.26 است؛ عددی که مرجع رسمی هنگام بررسی در ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ نشان می‌دهد. این عدد نسخه آزمایش‌شده ما یا توصیه ارتقا به یک انتشار مشخص نیست. نسخه نصب‌شده و گزینه‌های موجود دستگاه خود را پیش از اجرا تطبیق دهید.

این سناریو مستقل از محدوده پیش‌فرض 192.168.88.0/24 است. فرض می‌کنیم bridge-lan از قبل ساخته شده، پورت آزمایشی به آن وصل است و آدرس 192.168.20.1/24 دارد. شبکه آزمایشی از LAN تولید جداست و DHCP دیگری در آن نیست. مسیر مدیریت مدیر خارج از همین آزمایش حفظ شده است. اگر bridge خالی یا بدون IP است، ابتدا آن پیش‌نیاز را تکمیل کنید؛ اجرای صرف فرمان DHCP کافی نیست.

این صفحه راه‌اندازی DNS یا مسیر اینترنت را انجام نمی‌دهد. DNS نمونه باید پاسخ‌گو و Gateway آماده مسیریابی موردنیاز باشد. اگر DNS معتبر دیگری دارید، مقدار را با همان جایگزین کنید. در شبکه دامین از DNS متناسب با دامین استفاده کنید. توضیح مفهومی lease و تفاوت رزرو با IP دستی در DHCP چیست آمده است.

/interface/bridge/port/print
/ip/address/print
/ip/pool/print
/ip/dhcp-server/print detail
/ip/dhcp-server/network/print detail
/ip/dhcp-server/lease/print detail

نام‌ها و محدوده نمونه نباید قبلاً استفاده شده باشند. علاوه بر leaseها، فهرست دستگاه‌های دارای IP دستی را بررسی کنید؛ خاموش‌بودن یک دستگاه به معنی آزادبودن آدرس آن نیست. Gateway، DNS ثابت و آدرس رزرو چاپگر در این طرح بیرون pool هستند. پاسخ‌ندادن به ping نیز به‌تنهایی آدرس آزاد را ثابت نمی‌کند.

اگر DHCP دیگری برای همین LAN دارید، سرور دوم نسازید و Setup را دوباره اجرا نکنید. برای شبکه پیش‌فرض سالم می‌توان همان سرویس موجود را بازبینی کرد. این آموزش IPv4 مستقیم روی LAN است؛ DHCP Relay، VLAN و DHCPv6 تنظیم‌های جدا دارند.

پس از تأیید پیش‌نیازها، فرمان‌های زیر سه بخش را با نام مشخص می‌سازند. هر خط را جدا اجرا و خطا را همان‌جا بررسی کنید. ساخت network آدرس 192.168.20.1 را روی رابط اضافه نمی‌کند؛ آن آدرس باید از قبل وجود داشته باشد.

/ip/pool/add name=office-pool ranges=192.168.20.100-192.168.20.199
/ip/dhcp-server/network/add address=192.168.20.0/24 gateway=192.168.20.1 dns-server=192.168.20.10
/ip/dhcp-server/add name=office-dhcp interface=bridge-lan address-pool=office-pool lease-time=8h disabled=yes

در IP → DHCP Server، ردیف office-dhcp و در تب Networks، شبکه نمونه را بررسی کنید. pool و subnet و Gateway باید به همان LAN تعلق داشته باشند. اگر وضعیت invalid می‌بینید، دلیل آن مانند نبود IP یا انتخاب رابط نادرست را رفع کنید؛ خاموش‌کردن فایروال راه‌حل عمومی نیست.

این نمونه گزینه‌های پایه gateway و dns-server را در Network می‌دهد. گزینه سفارشی برای تلفن، PXE یا مسیر خاص فقط طبق نیاز همان سرویس تعریف می‌شود؛ گزینه تصادفی از یک مثال دیگر اضافه نکنید. برای ارسال DNS، صرف یکسان‌نوشتن DNS با Gateway کافی نیست؛ دستگاه آن آدرس باید DNS ارائه کند.

وقتی دقیقاً یک ردیف با نام office-dhcp وجود دارد و LAN جدا آماده است، سرویس را فعال کنید. دستگاه آزمایشی روی دریافت خودکار IP و DNS باشد و فقط همان اتصال را دوباره برقرار یا lease آن را تمدید کنید؛ تمدید جمعی کاربران لازم نیست.

/ip/dhcp-server/enable [find where name="office-dhcp"]
/ip/dhcp-server/lease/print detail where server="office-dhcp"

در Leases، وضعیت bound، آدرس، MAC فعال و Client ID را با دستگاه خود تطبیق دهید. در Windows، ipconfig /all را برای همان آداپتور بخوانید: IPv4، ماسک، DHCP Server، Gateway و DNS باید با طرح هماهنگ باشند. سپس دسترسی به منبع مجاز و حل نام را بررسی کنید. bound فقط تخصیص DHCP را نشان می‌دهد؛ کارکرد DNS یا اینترنت آزمون جداست.

در WinBox، مسیر IP → DHCP Server → Leases، ردیف bound مربوط به کلاینت را با MAC رابط، Server و آدرس فعلی شناسایی کنید. همان ردیف را انتخاب و Make Static کنید؛ به شماره ردیف 0 یا Host Name به‌تنهایی تکیه نکنید. سپس ردیف ثابت را باز کنید و Server را office-dhcp نگه دارید.

برای چاپگر نمونه، فقط پس از اطمینان از آزادبودن 192.168.20.50 و ثبت آن در طرح، Address را به این مقدار تغییر دهید. اگر Client ID در lease ثبت شده است، با active-client-id دستگاه تطبیق دهید؛ آن را حدسی ننویسید. دستگاه همچنان باید DHCP Client باشد؛ واردکردن دستی همین IP روی چاپگر، روش رزرو DHCP نیست.

تغییر رزرو، آدرس جاری کلاینت را فوراً عوض نمی‌کند. با هماهنگی، lease همان دستگاه را تمدید یا اتصال آن را دوباره برقرار کنید و مقدار جدید را در هر دو سمت بخوانید. برنامه‌ها یا صف چاپی که به IP قبلی اشاره دارند هم باید به مقدار تأییدشده اصلاح شوند.

طبق مستندات RouterOS، آدرس static lease برای تعارض بررسی نمی‌شود؛ روشن‌بودن conflict-detection جای کنترل آدرس رزرو را نمی‌گیرد. تغییر MAC خصوصی یا Client ID می‌تواند تطبیق رزرو را عوض کند. رزرو IP نیز احراز هویت یا جلوگیری از اتصال افراد دیگر نیست.

برای برگشت از این تمرین، ابتدا کلاینت‌های آزمایشی را از آن سرویس جدا کنید و فقط office-dhcp تازه را غیرفعال کنید. Pool یا network را وقتی حذف کنید که سرویس دیگری از آن استفاده نمی‌کند. غیرفعال‌کردن DHCP، IP اجاره‌شده را فوراً از کلاینت‌ها پاک نمی‌کند؛ بازگشت تنظیمات کلاینت هم باید بررسی شود.

نسخه، رابط، pool، مالک رزروها و نتیجه آزمون را ثبت کنید و اطلاعات حساس حساب‌ها را در گزارش نگذارید. برای نشانه‌های عمومی، راهنمای تداخل IP و برای اجرای شبکه شرکت، خدمات میکروتیک را ببینید.