مانیتورینگ شبکه چیست و چه چیزهایی باید پایش شوند؟

اگر کار شرکت به نرم‌افزار حسابداری وابسته است، روشن‌بودن سرور به‌تنهایی کافی نیست؛ باید دسترس‌پذیری خود سرویس و ظرفیت بخش‌های مرتبط نیز دیده شود. برای فایل مشترک، اینترنت یا تلفن هم معیار باید به کاری وصل باشد که کاربر انجام می‌دهد.

هرچه قابل اندازه‌گیری است الزاماً هشدار فوری نمی‌خواهد. برای شروع، سرویس‌های مهم و نشانه‌هایی را انتخاب کنید که مسئول مشخصی می‌تواند در برابرشان کاری انجام دهد.

دسترس‌پذیری می‌پرسد از محل بررسی، مقصد یا سرویس پاسخ می‌دهد یا نه. کارایی به کیفیت پاسخ، مانند زمان پاسخ و خطا، نگاه می‌کند. ظرفیت نشان می‌دهد منابع چقدر مصرف شده‌اند و روند مصرف به کدام سمت می‌رود. سرور می‌تواند پاسخ‌گو باشد ولی برنامه روی آن بسیار کند کار کند.

پاسخ Ping فقط یک بررسی محدود ارتباط است؛ سالم‌بودن نرم‌افزار، مجوز کاربر یا امکان ثبت اطلاعات را ثابت نمی‌کند. پاسخ‌ندادن Ping هم ممکن است از سیاست فیلترکردن آن باشد. نوع بررسی و محل انجامش باید در گزارش معلوم باشند.

عدد لحظه‌ای را کنار روند ببینید. مصرف بالای کوتاه پردازنده هنگام کار مشخص با مصرف بالا و ماندگار همراه کندی کاربران یکسان نیست. برای فضای دیسک نیز مقدار آزاد، سرعت رشد و نیاز برنامه مهم‌اند؛ یک درصد ثابت برای همه سرورها معنای عملی یکسان ندارد.

روش جمع‌آوری به تجهیز و ابزار وابسته است. Agent برنامه کوچکی است که روی دستگاه نصب می‌شود و اطلاعات مجاز آن را گزارش می‌کند. در روش‌های دیگر، ابزار از رابط یا پروتکلی مانند SNMP یا API داده می‌گیرد، یا پاسخ یک سرویس را از بیرون آن بررسی می‌کند. «بدون Agent» به معنی بدون دسترسی و تنظیم نیست.

Metric یک اندازه‌گیری عددی، مانند مصرف حافظه یا زمان پاسخ است. Log رخداد ثبت‌شده را با جزئیات بیشتری نشان می‌دهد؛ مثلاً شکست ورود یا خطای یک کار. نمودار روند و لاگ می‌توانند مکمل باشند، اما مشاهده هم‌زمان دو نشانه، علت قطعی مشکل را ثابت نمی‌کند.

فاصله نمونه‌برداری، زمان آخرین داده و محل سنجش باید معلوم باشند. اختلال کوتاه بین دو بررسی ممکن است دیده نشود. همچنین نبود داده تازه را نباید وضعیت سالم نمایش داد؛ قطع دسترسی ابزار، خرابی عامل جمع‌آوری یا مشکل خود سامانه پایش باید از نتیجه مقصد جدا شود.

در نمای واقعی، نام قابل تشخیص سرویس، زمان آخرین داده، شدت مسئله و مسئول پیگیری هم لازم‌اند. برای مدیر، وضعیت باز، اثر بر کار و اقدام بعدی از انبوه نمودارها مفیدتر است؛ کارشناس باید بتواند جزئیات مرتبط را برای بررسی باز کند.

هشدار باید بگوید کدام سرویس، از چه زمانی و بر اساس کدام شرط نیاز به توجه دارد. شدت آن با اثر بر کار متناسب باشد و پیام به فردی برسد که مسئول اقدام است. برای نوسان‌های کوتاه، مدت تداوم شرط یا روش مناسب دیگری تعریف می‌شود تا پیام‌های بی‌اثر، هشدار مهم را پنهان نکنند.

اگر یک ارتباط اصلی قطع شود و چند دستگاه پشت آن دیده نشوند، وابستگی‌ها به تفسیر هشدار کمک می‌کنند. همچنین توقف برنامه‌ریزی‌شده باید در سیاست پایش لحاظ شود. پنهان‌کردن هشدار برای همیشه، جای رفع علت یا تعریف درست بازه نگهداری را نمی‌گیرد.

مسیر دریافت پیام هم بخشی از نتیجه است. اگر قطع اینترنت دفتر راه ارسال هشدار را هم قطع کند، ممکن است خبر به مسئول نرسد. سامانه پایش و مسیر اطلاع‌رسانی خودشان باید بررسی شوند و برای وضعیت مهم، روش مناسب پیگیری در نظر گرفته شود.

جمع‌آوری خودکار می‌تواند خارج از ساعت کار ادامه داشته باشد، اما زمان مشاهده پیام، شروع بررسی و رفع مشکل موضوع‌های جدا هستند. در همکاری پشتیبانی مشخص کنید چه کسی هشدار را می‌بیند، چه ساعتی پیگیری می‌کند و اگر اقدام به سرویس‌دهنده دیگری وابسته باشد، چه کسی هماهنگی را ادامه می‌دهد.

پیش از اتکا به سامانه، دریافت داده، ساخته‌شدن هشدار نمونه و رسیدن آن به مسئول باید به روش امن و هماهنگ بررسی شود. برای این کار نباید خودسرانه اینترنت، برق یا سرویس فعال شرکت را قطع کرد. تأیید دریافت پیام نیز با رفع علت مشکل فرق دارد.

ابزارهایی مانند Zabbix و Prometheus قابلیت‌های پایش و هشدار دارند؛ انتخاب به تجهیزات، داده موردنیاز و توان نگهداری وابسته است. دسترسی سامانه پایش و اطلاعاتی که نگه می‌دارد نیز باید محدود و متناسب باشد.

برای تعریف مسئولیت نگهداری، چک‌لیست پوشش پشتیبانی شبکه را بخوانید. خدمات پشتیبانی نت‌مسترز هم دامنه رسیدگی به شبکه، سرور و بکاپ شرکت‌های تهران و کرج را توضیح می‌دهد.