IP، Subnet Mask و Gateway را با یک مثال یاد بگیریم

IPv4 از ۳۲ بیت تشکیل شده و معمولاً با چهار عدد صفر تا ۲۵۵، جداشده با نقطه، نمایش داده می‌شود. یک دستگاه می‌تواند چند رابط، مانند کابل و وای‌فای، و چند آدرس داشته باشد؛ بنابراین «IP دستگاه» همیشه یک عدد یگانه برای تمام اتصال‌های آن نیست.

دروازه لازم نیست همیشه به عدد ۱ ختم شود. مقدار 192.168.10.1 فقط انتخاب مثال ماست. در LAN معمول، دروازه باید از همان بخش شبکه قابل دسترس باشد؛ آدرس صحیح آن را طرح شبکه تعیین می‌کند، نه شباهت آن با تنظیم مودم یک دفتر دیگر.

فرض کنید کامپیوتر 192.168.10.20/24 و چاپگر 192.168.10.50/24 در یک شبکه محلی مشترک قرار دارند. نتیجه مقایسه آدرس‌ها با ماسک، برای هر دو شبکه 192.168.10.0 است. در این مثال، کامپیوتر بسته را برای رسیدن به چاپگر به دروازه پیش‌فرض نمی‌فرستد؛ ارتباط از مسیر محلی انجام می‌شود.

حالا مقصد را سروری با آدرس 192.168.20.50 در شبکه دیگر در نظر بگیرید. این مقصد داخل 192.168.10.0/24 نیست. اگر مسیر اختصاصی دیگری تعریف نشده باشد، کامپیوتر بسته را به دروازه 192.168.10.1 تحویل می‌دهد. روتر نیز باید مسیر و اجازه لازم برای رساندن آن و برگشت پاسخ را داشته باشد.

این توضیح، هم‌شبکه‌بودن از نظر آدرس را نشان می‌دهد؛ وجود کابل یا وای‌فای درست، عضویت در بخش منطقی مناسب و اجازه دسترسی هنوز لازم‌اند. تنظیم دو IP هم‌محدوده روی دو شبکه جدا، به‌خودی‌خود ارتباط ایجاد نمی‌کند. نقش تجهیزات این مسیر در تفاوت روتر و سوئیچ توضیح داده شده است.

عدد بعد از اسلش، تعداد بیت‌های بخش شبکه را مشخص می‌کند. در /24، تعداد ۲۴ بیت برای شبکه و ۸ بیت برای بخش میزبان باقی است. ماسک آن 255.255.255.0 می‌شود. در /25، یک بیت بیشتر به شبکه تعلق دارد و ۷ بیت برای میزبان می‌ماند؛ ماسک 255.255.255.128 است.

تعداد کل آدرس‌های یک محدوده IPv4 از ۲ به توان تعداد بیت‌های باقی‌مانده به دست می‌آید. برای /24، تعداد ۲۵۶ آدرس و برای /25 تعداد ۱۲۸ آدرس داریم. در این زیرشبکه‌های معمول، آدرس شبکه و برادکست برای دستگاه عادی استفاده نمی‌شوند؛ به‌ترتیب ۲۵۴ و ۱۲۶ آدرس میزبان می‌ماند. این قاعده را به همه حالت‌ها، مانند لینک خاص /31، تعمیم ندهید.

پس 192.168.10.20 و 192.168.10.130 با ماسک /24 در یک زیرشبکه‌اند، ولی با /25 در دو زیرشبکه متفاوت قرار می‌گیرند. مشابه‌بودن سه عدد اول IP فقط در مثال /24 معیار ساده مناسبی است؛ برای ماسک‌های دیگر باید خود ماسک را لحاظ کرد.

راه محاسبه عمومی، عمل AND بیت‌به‌بیت آدرس و ماسک برای یافتن آدرس شبکه است. برای یادگیری مثال /25، کافی است مرز ۱۲۸ را ببینید: عدد آخر ۲۰ در نیمه اول و ۱۳۰ در نیمه دوم است. تقسیم آدرس‌ها نیز به‌تنهایی جداسازی امنیتی ایجاد نمی‌کند؛ طراحی بخش‌های شبکه و سیاست دسترسی موضوع جداگانه‌ای است.

DNS نامی مثل نام یک سایت را به اطلاعات آدرس مربوط می‌کند؛ Gateway وظیفه مسیر خروج را دارد. ممکن است روتر یک دفتر هر دو نقش را ارائه کند و عددهای DNS و Gateway یکسان دیده شوند، اما این دو وظیفه یکی نیستند.

DHCP می‌تواند IP، ماسک، دروازه و گزینه‌های دیگر را خودکار به دستگاه بدهد. همان تنظیم‌ها ممکن است طبق طرح شبکه به‌صورت دستی تعیین شوند. خودکار یا دستی‌بودن، روش دریافت تنظیمات است؛ معنای IP و ماسک را عوض نمی‌کند. برای مشکل تخصیص آدرس، راهنمای IP نگرفتن کامپیوتر مسیر بررسی جداگانه دارد.

• IP تکراری: دو دستگاه در یک بخش مشترک از یک آدرس استفاده می‌کنند و ارتباط می‌تواند ناپایدار شود.
• ماسک نامتناسب: دستگاه ممکن است مقصد بیرونی را محلی فرض کند یا برای مقصد محلی مسیر نادرستی انتخاب کند؛ تنظیم دو سر ارتباط اهمیت دارد.
• دروازه نادرست یا در دسترس نبودن آن: ارتباط محلی ممکن است برقرار بماند، ولی مقصدهای خارج از زیرشبکه قابل دسترس نباشند.
• DNS نامناسب: ممکن است مسیر IP برقرار باشد، اما یافتن مقصد با نام مشکل داشته باشد؛ این نشانه به‌تنهایی خرابی دروازه را ثابت نمی‌کند.

این‌ها توضیح اثر تنظیم‌ها هستند، نه تشخیص قطعی از روی یک علامت. کپی‌کردن IP همکار یا عوض‌کردن تصادفی ماسک می‌تواند مشکل تازه بسازد. راهنمای تداخل IP و شبکه متصل بدون اینترنت برای همان نشانه‌ها نوشته شده‌اند.

برای فهم یک نمونه، آدرس و ماسک را کنار هم بخوانید، شبکه حاصل را پیدا کنید و بعد بپرسید مقصد داخل آن است یا بیرون. سپس نقش دروازه و DNS را جدا بررسی کنید. یک آدرس خصوصی درست، به‌تنهایی به معنی دسترسی اینترنت یا امکان اتصال از بیرون نیست؛ IP عمومی، خصوصی و CGNAT آن بخش را توضیح می‌دهد.

اگر مسئله، اصلاح آدرس‌دهی و ارتباط دستگاه‌های شرکت است، خدمات پیکربندی شبکه دامنه این کار را مشخص می‌کند.